നിസ്സഹായതയുടെയും വേദനയുടെയും ലോകത്ത് ഒറ്റപ്പെട്ടുപോകുന്നവർക്ക് സ്നേഹത്തിന്റെ തണൽ വിരിക്കുക എന്നതാണ് മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ അടയാളം. ജനുവരി 15 കേരളം പാലിയേറ്റീവ് കെയർ ദിനമായി ആചരിക്കുമ്പോൾ, അത് കേവലം ഒരു കലണ്ടർ തീയതിയല്ല; മറിച്ച് ലോകത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായ ഒരു 'കേരള മോഡൽ' കരുണയുടെ ആഘോഷമാണ്. മരുന്നിനും ചികിത്സയ്ക്കുമപ്പുറം, സാന്ത്വനത്തിന്റെ ഒരു സ്പർശം രോഗിക്ക് നൽകുന്ന ആശ്വാസം എത്ര വലുതാണെന്ന് കേരളം ലോകത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുത്തു. മരിക്കുവോളം അന്തസ്സോടെയും വേദനയില്ലാതെയും ജീവിക്കാൻ ഓരോ മനുഷ്യനും അവകാശമുണ്ടെന്ന തിരിച്ചറിവാണ് ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നട്ടെല്ല്.
കേരളത്തിലെ പാലിയേറ്റീവ് പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ കരുത്ത് അതിന്റെ ജനകീയ സ്വഭാവമാണ്. ആശുപത്രിയുടെ നാലു ചുവരുകൾക്കുള്ളിൽ ഒതുങ്ങിനിന്നിരുന്ന ചികിത്സാരീതിയെ രോഗിയുടെ വീട്ടുമുറ്റത്തെത്തിക്കാൻ നമുക്ക് സാധിച്ചു. കിടപ്പിലായ ഒരു രോഗിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം സ്വന്തം വീട്ടിൽ പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ സാമീപ്യത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന പരിചരണം നല്കുന്ന മാനസികോല്ലാസം വാക്കുകൾക്ക് അപ്പുറമാണ്. ഇന്ന് കേരളത്തിലെ ഓരോ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളും പാലിയേറ്റീവ് കെയർ പദ്ധതികളെ തങ്ങളുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകമായി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു.
ഈ വലിയ പ്രസ്ഥാനത്തിന് ജീവൻ പകരുന്നത് സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരുടെ നിസ്വാർത്ഥമായ ഇടപെടലുകളാണ്. കൂലിയില്ലാത്ത സേവനം ചെയ്യുന്ന ഈ വൊളന്റിയർമാരാണ് സാന്ത്വന ചികിത്സയുടെ യഥാർത്ഥ അംബാസഡർമാർ. ഒരു പുഞ്ചിരി കൊണ്ടോ, ചേർത്തണയ്ക്കൽ കൊണ്ടോ ഒരു രോഗിയുടെ ഉള്ളിലെ ഇരുട്ടിനെ മാറ്റാൻ ഇവർക്ക് കഴിയുന്നു. ഇതിൽ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പങ്ക് എടുത്തുപറയേണ്ടതാണ്. ക്യാമ്പസുകളിലെ എൻ.എസ്.എസ് (NSS) പോലുള്ള സംഘടനകൾ പാഠപുസ്തകത്തിനപ്പുറം ജീവിതത്തിന്റെ കഠിനമായ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ തൊട്ടറിയാൻ വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രാപ്തരാക്കുന്നു. രോഗികളെ സന്ദർശിക്കാനും അവർക്ക് പുസ്തകങ്ങൾ വായിച്ചുകൊടുക്കാനും സാമ്പത്തിക സഹായം കണ്ടെത്താനും വിദ്യാർത്ഥികൾ കാട്ടുന്ന ആവേശം വരുംതലമുറയിലെ കരുണയുള്ള മനുഷ്യരെ വാർത്തെടുക്കുന്നു.
സമൂഹത്തിന്റെ വിവിധ തുറകളിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച ഉദ്യോഗസ്ഥരും വീട്ടമ്മമാരും പാലിയേറ്റീവ് രംഗത്ത് നൽകുന്ന സംഭാവനകൾ വിലമതിക്കാനാവാത്തതാണ്. ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിന് ശേഷം വിശ്രമജീവിതം നയിക്കാതെ, തങ്ങളുടെ അനുഭവസമ്പത്തും സമയവും മറ്റുള്ളവരുടെ കണ്ണീരൊപ്പാൻ അവർ മാറ്റിവെക്കുന്നു. വീടുകളിലെ ജോലിത്തിരക്കുകൾക്കിടയിലും രോഗീസന്ദർശനത്തിനായി സമയം കണ്ടെത്തുന്ന വീട്ടമ്മമാർ ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന് നൽകുന്ന മാതൃകാപരമായ കരുത്ത് വിവരണാതീതമാണ്.
പ്രാദേശിക തലത്തിൽ പാലിയേറ്റീവ് കെയർ എങ്ങനെ ഫലപ്രദമായി നടപ്പിലാക്കാം എന്നതിന് മികച്ച ഉദാഹരണമാണ് കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ കൊടിയത്തൂർ പഞ്ചായത്ത്. ആരോഗ്യ കേന്ദ്രവും പഞ്ചായത്തും കൈകോർത്ത് നടത്തുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ അവിടെയുള്ള ജനങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരത്തിൽ വലിയ മാറ്റമുണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്. വീടുകളിൽ എത്തിയുള്ള കൃത്യമായ ചികിത്സ, മരുന്നുകളുടെ ലഭ്യത, കൗൺസിലിംഗ് എന്നിവയിൽ കൊടിയത്തൂർ മാതൃകാപരമായ മികവ് പുലർത്തുന്നു. പഞ്ചായത്തിന്റെ ആസൂത്രിതമായ പദ്ധതികളും ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകരുടെ ആത്മാർത്ഥതയും ഒത്തുചേരുമ്പോൾ അതൊരു ജനകീയ ആരോഗ്യ വിപ്ലവമായി മാറുന്നു.
പാലിയേറ്റീവ് കെയർ എന്നത് കേവലം ഒരു മെഡിക്കൽ സേവനമല്ല, അതൊരു സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. രോഗത്തെക്കാൾ കൂടുതൽ രോഗിയെ സ്നേഹിക്കുന്ന ഒരു സംസ്കാരം നമുക്ക് വളർത്തിയെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞു എന്നതാണ് മലയാളിയുടെ അഭിമാനം. ഈ ജനുവരി 15-ന് നമുക്ക് വീണ്ടും പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യാം—വേദനിക്കുന്നവർക്ക് സാന്ത്വനമായും, തളരുന്നവർക്ക് താങ്ങായും കൂടെയുണ്ടാകുമെന്ന്. സ്നേഹത്തിന്റെ ഈ മഹാപ്രവാഹം ഇനിയും വറ്റാതെ ഒഴുകട്ടെ.
*✍️അനിൽ മണ്ണത്തൂർ*
